UYGULAMA_ ATASÖZÜ VE DEYİM Ø Aşağıdaki sözlerin atasözü mü deyim mi olduğunu ve anlamını bir cümle ile yanına yazınız. 1- Derdini saklayan derman bulamaz. 2- Çalma elin kapısını çalarlar kapını. 3- Dostlar alışverişte görsün. 4- Tut kelin perçeminden. 5- Taşıma su ile değirmen dönmez. 6- Vakitsiz öten horozun başını keserler. 7- Ayıkla pirincin taşını. 8- Dikensiz gül olmaz. 9- Kel başa şimşir tarak. 10-İncir çekirdeğini doldurmaz. 11-Görünen köy kılavuz istemez. 12-Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli. 13-Delik büyük, yama küçük. 14-İnsan söyleşe söyleşe, hayvan koklaşa koklaşa. 15- Halep ordaysa arşın burda. 16-Dostla ye iç, alışveriş etme. 17-Son pişmanlık fayda etmez. 18- Balık baştan kokar. 19-Yerin kulağı var. 20-Zaman sana uymazsa sen zamana uy. YANITLAR ATASÖZÜ VE DEYİM Aşağıdaki sözlerin atasözü mü deyim mi olduğunu ve anlamını bir cümle ile yanına yazınız. 1. Derdini saklayan derman bulamaz: Atasözü/ Bizim çözüm bulamadığımız birçok güçlüğe başkaları çözüm bulabilir. 2. Çalma elin kapısını çalarlar kapını: Atasözü/ Kimseye kötülük yapma, yoksa aynı kötülüğü onlar da sana yaparlar. 3. Dostlar alışverişte görsün: DEYİM/ Amaç iş yapmak değil, yapıyor görünmek. 4. Tut kelin perçeminden: DEYİM/ Onda bulunmayan şeyi iste bakalım, eline ne geçer? 5. Taşıma su ile değirmen dönmez: Atasözü/ İş yapacak olanda yeteri kadar güç bulunmadıkça, şunun bunun küçük yardımlarıyla sürekli ve büyük bir iş yürütülemez. 6. Vakitsiz öten horozun başını keserler: Atasözü/ Her söz vaktinde ve yerinde söylenmelidir. 7. Ayıkla pirincin taşını: DEYİM/ Çok karışmış olan bu işin içinden çıkabilirsen çık. 8. Dikensiz gül olmaz: Atasözü/ Her güzel şeyin hoşa gitmeyen yönü de bulunur. 9. Kel başa şimşir tarak: DEYİM/ Züğürt kimsenin durumuna uygun olmayan pahalı şeyler alması. 10. İncir çekirdeğini doldurmaz: DEYİM/ Çok küçük ve önemsiz bir olay. 11. Görünen köy kılavuz istemez: Atasözü/ Ortada duran bir gerçeği açıklamak gerekmez. 12. Ne oldum dememeli, ne olacağım demeli: Atasözü/ Kişi, bugün içinde bulunduğu parlak durumun sürüp gideceğini sanmamalı; yarın kötü bir duruma düşebileceğini hatırdan çıkarmamalıdır. 13. Delik büyük, yama küçük: DEYİM/ Gereksinme çok, olanak az; olanaklar gereksinimi karşılamıyor. 14. İnsan söyleşe söyleşe, hayvan koklaşa koklaşa: Atasözü/ Hayvanların koklaşarak tanıştıkları gibi insanlar da konuşarak tanışırlar ve konuştukça birbirlerini daha iyi tanırlar. 15. Halep ordaysa arşın burada: DEYİM/ “Vaktiyle(falan yerde) şunu yapmıştım” demekle yeterliliğini kanıtlamış olmazsın. Gereken koşullar hazır. Hadi (burada da) yap görelim. 16. Dostla ye iç, alışveriş etme: Atasözü/ Alışverişte iki taraf kendi çıkarını düşünür. Bundan dolayı iki dost arasındaki alışveriş dostluğu bozucu bir etken olabilir. 17. Son pişmanlık fayda etmez: Atasözü/ İyice düşünülmeden yapılan iş, çok kez insanı zarara ya da geri dönemeyeceği bir çıkmaza sokar. O zaman pişman olmak işe yaramaz. 18. Balık baştan kokar: Atasözü/ Baştakilerin tutumu bozuk olan toplumlarda her şey bozuk olur. 19. Yerin kulağı var: Atasözü/ Bir konu, iki kişi arasında gizli konuşulsa bile duyulur. 20. Zaman sana uymazsa sen zamana uy: Atasözü/ Yaşadığın zamanın koşularına uymalısın.
Hazırlayan: Serpil EZER
Aç ayı oynamaz
Aç koynunda azık durmaz
Aç köpek fırın yıkar.
¦ Aç kurt insana saldırır.
¦ Aç tavuk rüyasında kendini darı ambarında görür
İti an çomağı hazırla
Eşeğe altın semer vursan da eşek yine eşektir
Açık yaraya kurt düşmez
Ağacı kurt insanı dert bitirir
ağaca çıkan keçinin doğurduğu oğlak dala bakar
Hayvan koklaşa koklaşa; insan söyleşe söyleşe:
Balık baştan kokar
bende deyim istiyorum