edebiyat

ZİYA PAŞA (1829-1880)

Mon, 17 Nov 2008 21:21:00 +0200

* Devlet adamı ve Tanzimat edebiyatı 1. dönem şairidir.

* Doğu kültürüyle yetişmiş, sonradan batıya yönelmiştir.

* Düşünceleriyle yenilikçidir; şiirlerini Divan şiiri üslubuyla gazel ve kasideler yazmıştır.

* Sanat anlayışı yönünden eskiye bağlıdır.

* 1865'te Meşrutiyet yanlısı Jön Türk Cemiyeti’ne (Yeni Osmanlılar) girmiştir.

* Namık Kemal ile birlikte Londra’da Hürriyet gazetesini yayımlamıştır.

* “Şiir ve İnşa” makalesinde Halk şiirinin bizim gerçek şiirimiz olduğunu, yazı dilimizin halkın konuşma dilini temel almasını savunmuştur.

* Sade dil savunmuş, fakat Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamalarla yüklü bir dil kullanılmıştır. Bu onun içinde bulunduğu bir ikilemdir. Hem eskiyi eleştirmekte hem de geleneği sürdürmektedir. “Harabat” adlı Divan şiiri antolojisinde, “

TERKİB-İ BENT

Mon, 17 Nov 2008 21:17:00 +0200

· Aruzla yazılır.

· Terkib-i bentler 5-15 bent arasında yazılır.

· Bentler “hane” denilen 5-10 beyitlik kümelerle bu kümelerin altında “vasıta” (bağ) beyit denilen bölümlerden oluşur.

TERKİB-İ BENT’TEN, ZİYA PAŞA

Mon, 17 Nov 2008 21:04:00 +0200

Erbâb-ı kemâli çekemez nâkıs olanlar

Rencîde olur dîde-i huffâş ziyâdan

v Leff ü neşr

minnet eylemem, Seyyit Nesimi

Sun, 06 Jul 2008 16:30:00 +0300

Hâr içinde biten gonca güle minnet eylemem
Arabi Farisi bilmem, dile minnet eylemem
Sırat-i müstakim üzre gözetirim rahimi
iblisin talim ettiği yola minnet eylemem

Bir acaip derde düştüm herkes gider kârına
Bugün buldum bugün yerim, Hak kerimdir yarına
Zerrece tamahım yoktur şu dünyanın varına
Rızkımı veren Huda'dır kula minnet eylemem.

Oy nesimi, can Nesimi ol gani mihman iken
Yarın şefaatlarım ahmed-i muhtar iken
Cümlenin rızkını veren ol gani settar iken
Yeryüzünün halifesi hünkara minnet eylemem

Düzyazıya çevirme:

Dikenlerle (Balçıkta) biten goncaya karşı

DOSTLUK, Nazım Hikmet

Wed, 11 Jun 2008 11:38:00 +0300

Biz haber etmeden haberimizi alırsın,

yedi yıllık yoldan kuş kanadıyla gelirsin.

Gözümüzün dilinden anlar,

İtirazın İki Şartı, Nevzat ÇELİK

Sat, 31 May 2008 11:38:00 +0300

çok olmadığımız kesin
çok olan tarafta değiliz
çok olan tarafta olmayacağ

MENDİLİMDE KAN SESLERİ, Edip CANSEVER

Sat, 24 May 2008 09:41:00 +0300

Her yere yetişilir

Hiçbir şeye geç kalınmaz ama

Çocuğum beni bağışla

İstanbul, Cahit KÜLEBİ

Sat, 17 May 2008 18:48:00 +0300

Kamyonlar kavun taşır ve ben

Boyuna onu düşünürdüm,

Kamyonlar kavun taşır ve ben

Boyuna onu düşünürdüm,

Niksar'da evimizdeyken

Küçük bir serçe kadar hürdüm.

Sonra âlem değişiverdi

Ayrı su, ayrı hava, ayrı toprak.

Sonra âlem değişiverdi

Ayrı su, ayrı hava, ayrı toprak.

AŞK YAŞAYANLAR İÇİNDİR, Necati CUMALI

Fri, 18 Apr 2008 21:03:00 +0300

Ağladığını istemem ben ölürsem.
Beni en sevdiğin halimle hatırla.
Uzak bir yerde çalıştığımı düşün.
Hayatta olduğuma inan
Bir gün gelir kendiliğinden
Geçer bütün üzüntün
Her yeni gelen günü
Yeni bir ümitle beklemeli
Her yeni gün yeni havalarla gelir
Gece, yağan yağmurla uyursun
Sabah, birde bakarsın odan güneşli.
Her gelen vapur, tren
Yeni insanlarla gelir...
Ben esmerdim güzelim
Bu sefer bir sarışını seversin
Aşk yaşayanlar içindir...

Necati CUMALI
.. ( devamı )

Nazım Hikmet'ten

Fri, 18 Apr 2008 21:02:00 +0300

“Seni düşünmek güzel şey,
ümitli şey,
dünyanın en güzel sesinden
en güzel şarkıyı dinlemek gibi bir şey...
Fakat artık ümit yetmiyor bana,
ben artık şarkı dinlemek değil,
şarkı söylemek istiyorum.”

Nazım Hikmet
.. ( devamı )

YERÇEKİMLİ KARANFİL, Edip CANSEVER

Fri, 18 Apr 2008 20:59:00 +0300

Biliyor musun az az yaşıyorsun içimde
Oysaki seninle güzel olmak var
Örneğin rakı içiyoruz, içimize bir karanfil düşüyor gibi
Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda
Midemdi aklımdı şu kadarcık kalıyor.

Sen o karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte
Sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel
O başkası yok mu bir yanındakine veriyor
Derken karanfil elden ele.

Görüyorsun bir sevdayı büyütüyoruz seninle
Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil
Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk
Birleşiyoruz sessizce.

Edip CANSEVER
.. ( devamı )

EN İYİSİ OL, Douglas MALLOCH

Thu, 17 Apr 2008 20:16:00 +0300

Dağ tepesinde bir çam olamazsan,
Vadide bir çalı ol.
Fakat oradaki en iyi küçük çalı sen olmalısın.

Çalı olamazsan bir ot parçası ol, bir yola neşe ver.
Bir misk çiçeği olmazsan bir saz ol.
Fakat gölün içindeki en canlı saz sen olmalısın.

Hepimiz kaptan olamayız, tayfa olmaya mecburuz.
Dünyada hepimiz için bir şey var.
Yapılacak büyük işler, küçük.. ( devamı )

BEYAZ GÜVERCİN, Ümit Yaşar

Thu, 17 Apr 2008 19:19:00 +0300

Süzülüp mavi göklerden yere doğru

Omzuma bir beyaz güvercin kondu

Aldım elime, usul usul okşadım

Sevdim, gençliğimi yeniden yaşadım

Bembeyazdı tüyleri, öyle parlaktı

GÜL KOKUYORSUN, Edip CANSEVER

Thu, 17 Apr 2008 19:14:00 +0300

gül kokuyorsun bir de
amansız, acımasız kokuyorsun
gittikçe daha keskin kokuyorsun, daha yoğun
dayanılmaz bir şey oluyorsun, biliyorsun
hırçın hırçın, pembe pembe
öfkeli öfkeli gül
gül kokuyorsun nefes nefese.

gül kokuyorsun, amansız kokuyorsun
ve acı ve yiğit ve nasıl gerekiyorsa öyle
sen koktukça düşümde görüyorum onu
düşümde, yani her yerde
yüzü sararmış, titriyor dudakları
şakakları ter içinde
tam alnının altında masmavi iki ateş
iki su
iki deniz bazen
bazen iki damla yaz yağmuru
mermerini emerek dağlarının
şiirler söylüyor gene
ölümünden bu yana yazdığı şiirler
kızaraktan birtakım şiirlere
büyük sular büyük gemileri sever çünkü
ve odur ki büyüklük
şiir insanın içinden dopdolu bir hayat gibi geçerse
o zaman ölünce de şiirler yazar insan
ölünce de yazdıklarını okutur elbet
ve senin böyle amansız gül koktuğun gibi

kırmızı karanfil

Tue, 08 Apr 2008 01:12:00 +0300

kırmızı karanfil

bir kırmızı karanfil verdim sana

gülerek aldın

“ne kadar incesin” dedin

gözlerinin satıcının gözlerinden farkı yoktu

bir şey kazanmanın sevinciyle bakan

bir çift göz

giderken masada bıraktın

karanfilin her bir yaprağına yazdığım

umutlarımı

acılarımı

hüznümü

sevgimi

umutsuzluğumu

kuşatılmışlığımı

merhaba yalnızlığım.

.. ( devamı )

Marquez'e Mektup

Sun, 06 Apr 2008 13:34:00 +0300

Merhaba Sayın Gabriel Garcia Marquez,

Ben “Yüzyıllık Yalnızlık” romanınızda anlattığınız Buendia ailesinin kadın kahramanlarından biriyim. Hangisi olduğumun hiçbir önemi yok. Nasıl olur, demeyin. Nedenini bu mektupta anlatacağım size.
Siz, “Yüzyıllık Yalnızlık” ta yalnızca benim ailemin öyküsünü değil; dünya tarihinin kısa bir özetini dile getiriyorsunuz, gerçekle bire bir örtüşmesi olanaksız görünen anları dışavuran benzersiz bir anlatımla. Bu romanı okuyanlar, 19. yüzyıl boyunca milyonlarca Kolombiyalının daha iyi bir yaşam için umutlarını, Kolombiya’daki iç savaşı ve baskıları da öğrenirler. Ailemin öyküsünü bu kadar çarpıcı bir anlatımla, büyülü gerçekçilikle dile getirdiğiniz için teşekkür ederim; aslında 1982 Yılı Nobel Edebiyat Ödülü sahibi yaparak size teşekkür etmiştik, sizin bu ödüle ihtiyacınız da yoktu ya.
Kitabınızın arka kapağında: ‘Kitaplarımda gerçekliğe dayanmayan tek satır bulamazsınız.’ diyorsunuz. Oysa “Yüzyıllık Yalnızlık”ta gerçeklikle düşsellik arasında gidip gelen insanların var oluş mücadelesini anlatıyorsunuz: Liberaller, muhafazakârlar, işçiler ve işverenlerin ilişkileri, avukatlar, askerler, kadınlar... Benim ve ailemin mücadelesi, tüm roman boyunca canlılığını, akıcılığını ve sürükleyiciliğini koruyor. Bir soyun, kuşaktan kuşağa aynı adı kullanılmış olması zaman zaman okurları zorlasa da bu, bütün kız çocuklarına Ursula, Amaranta ya da Renedios; bütün erkek çocuklarına da Jose, Arcadio ya da Aureliano adının verilmesi, bizim için önemli değildi. Biz bundan hiç rahatsızlık duymadık, bu, bizim geleneğimizdi. Bizi ilgilendiren Buendia ailesinde birbiri ardına yaşanan, iç içe geçmiş yüz yıllık yalnızlık öyküleriydi.
Benim ailem düşsel bir ailedir, kurduğumuz ülke düşseldir; ama anlatılanlar: “Kolombiya”nın tarihidir. Ailemin, denize ulaşmak düşüyl.. ( devamı )

İstanbul Destanı, Bedri Rahmi EYÜBOĞLU

Wed, 09 Jan 2008 17:37:00 +0200

İstanbul deyince aklıma martı denir
Yarısı gümüş, yarısı köpük
Yarısı balık yarısı kuş
İstanbul deyince aklıma bir masal gelir
Bir varmış, bir yokmuş

istanbul ağrısı, Attila İLHAN

Wed, 09 Jan 2008 17:30:00 +0200

kanatları parça parça bu ağustos geceleri
yıldızlar kaynarken
şangır şungur ayaklarımın dibine dökülen
sen
eğer yine istanbul'san
yine kan köpüklü cehennem sarmaşıkları büyüteceğim

pancak pancak şiirler tüküreceğim
demek yine ben
limandaki direkler ormanında bütün bandıralar ayaklanıyor
kapı önlerinde boyunlarını bükmüş tek tek kafiyeler
yahudi sokaklarını aydınlatan telaviv şarkıları
mavi asfaltlara çökmüş
diz bağlıyor
eğer sen yine istanbul'san
kirli dudaklarını bulut bulut dudaklarıma uzatan
sirkeci garı'nda tren çığlıklarıyle bıçaklanıp
intihar dumanları içindeki haydarpaşa'dan
anadolu üstlerine bakıp bakıp
ağlayan
sen eğer yine istanbul'san
aldanmıyorsam
yakaları karanfilli ****ler eğer beni aldatmıyorsa
kulaklarımdan kan fışkırıncaya kadar
yine senin emrindeyim
utanmasam
gözlerimi damla damla kadehime damlatarak
kendimi yani şu bildiğim atilla ilhan'ı
zehirleyebilirim

sonbahar karanlıkları tuttu tutacak
tarlabaşı pansiyonlarında bekarlar buğulanıyor
imtihan çığlıkları yükseliyor üniversite'den
tophane iskelesi'nde diesel kamyonları sarhoş
direksiyonlarının koynuna girmiş bıçkın şöförler
uykusuz dalgalanıyor

ulan istanbul sen misin
senin ellerin mi bu eller
ulan bu gemiler senin gemilerin mi
minarelerini kurdan gibi dişlerinin arasında
liman liman götüren
ulan bu mazot tüküren bu dövmeli gemiler senin mi
akşamlar yassıldıkça neden böyle devleşiyorlar
neden durmaksızın imdat kıvılcımları fışkırıyor
antenlerinden
neden
peki istanbul ya ben
ya mısralarını dört renkli duvar afişleri gibi boy boy
gümrük duvarlarına yapıştıran yolcu abbas
ya benim kahrım
ya senin ağrın
ağır kabaralarınla uykularımı ezerek deliksiz yaşattığın
çare.. ( devamı )

İSTANBUL, Vedat Türkali

Wed, 09 Jan 2008 17:25:00 +0200

Salkım salkım tan yelleri estiğinde
Mavi patiskaları yırtan gemilerinle
Uzaktan seni düşünürüm İstanbul
Binbir direkli Halicinde akşam
Adalarında bahar
Süleymaniyende güneş
Hey sen güzelsin kavgamızın şehri

Ve uzaklardan seni düşündüğüm bugünlerde
Bakışlarımda akşam karanlığın
Kulaklarımda sesin İstanbul

Ve uzaklardan
Ve uzaklardan seni düşündüğüm bugünlerde
Sen şimdi haramilerin elindesin İstanbul

Plajlarında karaborsacılar
Yağlı gövdelerini kuma sermiştir.
Kürtajlı genç kızlar cilve yapar karşılarında
Balıkpazarında depoya kaçırılan fasulyanın
Meyvesini birlikte devşirirler
Sen şimdi haramilerin elindesin İstanbul

Et tereyağı şeker
Padişahın üç oğludur kenar mahallelerinde
Yumurta masalıyla büyütülür çocukların
Hürriyet yok
Ekmek yok
Hak yok
Kolların ardından bağlandı
Kesildi yolbaşların
Haramilerin gayrısına yaşamak yok

Almış dizginleri eline
Bir avuç vurguncu müteahhit toprak ağası
Onların kemik yalayan dostları
Onların sazı cazı villası doktoru dişçisi
Ve sen esnaf sen söyle sen memur sen entellektüel
Ve sen
Ve sen haktan bahseden Ortaköyün Cibalinin işçisi
Seni öldürürler
Seni sürerler
Buhranlar senin sırtından geçiştirilir
İpek şiltelerin istakozların
ve ahmak selameti için
Hakkında idam hükümleri verilir

Haktan bahseden namuslu insanları
Yağmurlu bir mart akşamı topladılar
Karanlık mahzenlerinde şehrin
Cellatlara gün doğdu
Kardeşlerin acısıyla yanan bir çift gözün vardır
Bir kalem yazın vardır
Dudaklarını yakan bir çift sözün vardır
Söylenmez

Haramiler kesmiş sokak başlarını
Polisin kırbacı celladın ipi spikerin çenesi baskı makinesi
Haramilerin elinde
Ve mahzenl.. ( devamı )

AYRILIK, Serpil Ezer

Sun, 06 Jan 2008 03:35:00 +0200

bir ayrılık nasıl gelirse
öyle geldi bu ayrılık da
sanki hiç gelmeyecekmiş gibi
sanki bu an hiç yaşanmayacakmış gibi
ve çokça hüzünlü
yarın yoktu artık
sadece dün vardı
bu da
dünde kaldı

sen tüm yaşamımdın
hoşça kalmayan
dünde kalan
senden sonra gelen mi

merhaba hüzün.

Serpil EZER
.. ( devamı )